Autoprezentacja

Mówi się, że jak Cię widzą, tak Cię piszą. Jest w tym wiele racji, choć znajdą się pewnie osoby, które zaprzeczą tej tezie. Nie jest co prawda w życiu prywatnym istotne, jak się ubieramy i jak wyglądamy. Jest to nasza indywidualna sprawa, ale nabiera ona rzeczywiście na znaczeniu przy wykonywaniu przez nas obowiązków zawodowych. Przede wszystkim, nasz ubiór, zachowanie, gesty, czy nawet mimika twarzy i wygląd mogą być przeważające przy spotkaniach biznesowych – zarówno tych prowadzonych wewnątrz firmy, jak i z kontrahentami czy klientami. Partner biznesowy, który nas osobiście nie zna, najpierw będzie tworzył obraz nas samych i wyrabiał sobie pogląd na nasz temat na podstawie tego, co widzi. Często pogląd stworzony w ten sposób może być mylny i zdaje się, że każdy z nas wie o tym, ale jednak warto zapewnić sobie „dobry start” w spotkaniach biznesowych. Warto więc zasięgnąć nieco informacji dotyczących autoprezentacji. Jak zostało już powiedziane, ma ona znaczenie zwłaszcza w pierwszej fazie prowadzenia jakichkolwiek spotkań biznesowych. Jednocześnie, może ona rzutować na ogół kontaktów z partnerami biznesowymi, jakie zawiązujemy w swojej pracy zawodowej. Zwróćmy więc uwagę na najważniejsze aspekty związane z autoprezentacją.

Nawyki autoprezentacyjne

Specjaliści z zakresu autoprezentacji, jak i psychologowie, wyrażają zgodnie opinię, że nawyki autoprezentacyjne w każdym z nas są kształtowane przez środowisko, w którym przyszło nam żyć i funkcjonować, jak i przez samą naturę. Tworzenie relacji z innymi ludźmi może mieć przeróżne motywacje, w zależności od tego, czego w zasadzie owe relacje dotyczą. Jako ludzie ceniący wysoki komfort życia, jesteśmy w naturalny sposób nastawieni na zawiązywanie relacji pozytywnych i z tego względu automatycznie większość naszych działań jest związana z chęcią wywierania na innych jak najlepszego wpływu. Można tego dokonać właśnie poprzez wprawną i jak najbardziej świadomą autoprezentację.

Dobre wrażenie

Aby w odpowiedni sposób zaprezentować się innym, czy to na oficjalnej prezentacji lub małym spotkaniu biznesowym, trzeba przede wszystkim wyrobić w sobie poczucie własnej wartości i w miarę możliwości dążyć do jego wzmacniania w czasie. Musimy wiedzieć, że jesteśmy dobrzy w tym co robimy, mamy niezbędną wiedzę i doświadczenie do wykonywania swej pracy, a jednocześnie jesteśmy doceniani przez innych. Nie można dopuścić do wytworzenia negatywnego wrażenia na innych, choćby tylko w niewielkim stopniu. Powoduje to bowiem powstanie u nas stresu i obniżenie poczucia własnej wartości, a z drugiej strony można przez to utracić związki z innymi ludźmi. Wywarcie złego wrażenia na kontrahentach firmy może spowodować utratę ważnego, cennego dla całego przedsiębiorstwa, kontraktu.

Własny wizerunek a oczekiwania otoczenia

Oba elementy, tj. wizerunek danej osoby i oczekiwania względem niej, które stawiane są przez otoczenie, mogą stać w opozycji do siebie. Dlatego też wykonując w szczególności swą pracę zawodową, polegającą na zawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi, zwłaszcza przedsiębiorcami, zalecane jest dążenie do dostosowania własnego wizerunku do oczekiwań otoczenia. Dzięki temu „punktujemy” u osób, z którymi rozmawiamy czy prowadzimy spotkanie biznesowe. Takie dążenie do dopasowania się do istniejących warunków i oczekiwań naszego środowiska jest powszechnie akceptowane. Istnieje jednak tu pewne niebezpieczeństwo, które na ogół jest piętnowane społecznie.

Dążąc do dostosowania swego wizerunku do oczekiwań otoczenia nie można zmieniać samego siebie, ponieważ na spotkaniach czy wystąpieniach będziemy wypadać sztucznie, a zostanie to negatywnie odebrane przez uczestników dyskusji. Nieprawdziwe cechy wizerunku, które staramy sobie za wszelką cenę nadać, z błędnym przekonaniem, że dzięki temu uzyskamy jak najlepszą autoprezentację, są szybko zauważalne i wyczuwane intuicyjnie przez naszych partnerów biznesowych. Lepiej więc się do tego nie uciekać, szczególnie wtedy, gdy mamy do czynienia z osobami specjalizującymi się w kontaktach z klientami.

Powszechnie cenione wartości

Jeśli chcemy osiągnąć perfekcję we własnej autoprezentacji, powinniśmy stworzyć na własne potrzeby wykaz powszechnie cenionych wartości. Kierując się nimi w kontaktach biznesowych, jak i we wszelkich innych sferach naszego życia, będziemy skutecznie oddziaływać na innych i zyskiwać to, do czego staramy się dążyć. Oczywiście, opracowanie takiego katalogu wartości nie należy do najłatwiejszych zadań, ale dysponując nim, mamy tzw. „asa” w rękawie i możemy zrobić z nim dokładnie to, co chcemy. Najlepsi menadżerowie, którzy świadomie posługują się autoprezentacją, wyłącznie kompletują spis cenionych przez wszystkich wartości i potrafią się nim umiejętnie posługiwać.

Możemy uchylić chyba rąbka tajemnicy i napisać o najbardziej powszechnych, cenionych przez różne kręgi społeczne wartościach. Zalicza się do nich niewątpliwie:

Uczciwość,
Pracowitość,
Profesjonalizm,
Kompetencje,
Empatię,
Podobieństwo,
Umiejętność wzbudzania w innych sympatii,
Atrakcyjność.

Zdolność do wprawnego ujawniania kolejnych takich cech podczas prezentacji czy spotkania biznesowego, gwarantuje nam sukces. Zwróćmy uwagę na fakt, że zawsze osoba kompetentna i wykształcona będzie postrzegana przez społeczeństwo, a już zwłaszcza przez partnerów biznesowych, jako lepiej radząca sobie w większej grupie, np. przy realizacji poważnych projektów wymagających współpracy, niż ignorant, który uważa, że wszystko robi najlepiej. Ludzie nie potrafiący czerpać wiedzy z krytyki innych, nie będą mogli korzystać z pozytywnej autoprezentacji. Ignoranci nie przyjmują do siebie żadnej krytyki sądząc, że nikt nie wie lepiej od nich, jak coś powinno być zrobione.

Autopromocja

Jest to bardzo ważny element składowy autoprezentacji. Polega ona na umiejętnym dobieraniu i łączeniu ze sobą słownych deklaracji i umiejętności, zdolności bądź kwalifikacji. Autoprezentacja pomaga w wytworzeniu, budowaniu i utrzymywaniu dobrego wizerunku danej osoby danej grupy społecznej. Warto podkreślić, że autopromocja opiera się nie tylko na kwestiach werbalnych, słownych, ale i na zachowaniach niewerbalnych – gestach, mimice czy nawet postawach ciała. W skład autopromocji mogą wchodzić ponadto działania, mogące zostać odpowiednio zidentyfikowane przez odbiorców, takich jak partnerzy biznesowi. W takim kontekście w odniesieniu do autoprezentacji mówi się o skuteczności w rozwiązywaniu problemów, sprawiedliwości w dochodzeniu do konsensusu wśród sprzeczających się osób, prezentowaniu szczególnych umiejętności i idealnym, rzetelnym wywiązywaniu się z narzuconych na nas obowiązków.

Autopromocja to nie tylko gesty i słowa, to również prezentowanie siebie jako osoby, która posiada szereg określonych cech, takich jak uczciwość, rzetelność, solidność, sumienność czy lojalność. Ogólnie rzecz ujmując, można powiedzieć, że są to cechy cnót moralnych. Posiłkując się autopromocją trzeba przekazać innym, że jesteśmy właśnie taką osobą. Oczywiście, nie wystarczy powiedzieć, że jest się lojalnym, czy sumiennym. Za słowami muszą iść określone czyny, aby nie zaistniała rozbieżność między prezentowanym wizerunkiem, a rzeczywistością. Jeśli taka sytuacja będzie miała miejsce, podkopie ona naszą wiarygodność, a autoprezentacja jako taka legnie w gruzach.

Nie można dopuszczać ani do rozbieżności między autopromocją, a rzeczywistością, ani też do sytuacji, w której będziemy mieli do czynienia z przesadną autopromocją. Wychwalanie siebie samego pod niebiosa powoduje na ogół zażenowanie słuchaczy i może doprowadzić do utraty sympatii, jakim dotychczas darzyło nas otoczenie, a tego niewątpliwie wolelibyśmy uniknąć. Powszechnie nie są akceptowane osoby aroganckie, zapatrzone w siebie, które robią wiele hałasu wokół własnej pracy i siebie samego.

Wysiłek wysoko ceniony

Otoczenie ceni osoby, które wkładają wiele wysiłku w osiągnięcie wytyczonych uprzednio celów, bez względu na to, czy chodzi tu o karierę zawodową, sferę życia prywatnego, czy na przykład sport. Nasze zaangażowanie w daną dziedzinę nie pozostanie niezauważone przez innych. To również jest pozytywny element autoprezentacji. Możemy wywrzeć na innych korzystne wrażenie tylko tym, że będziemy pracować efektywniej i wydajniej od innych, dążąc do określonego efektu końcowego.

Każda osoba potrafiąca pozyskać sympatię osób, z którymi ma styczność, obdarzana jest automatycznie szacunkiem, a niekiedy i przyjaźnią. Jesteśmy szybciej w stanie uzyskać w ten sposób pomoc czy przychylność innych osób, a generalnie zwykle na tym nam docelowo zależy. Podobieństwo istniejące pomiędzy dwoma osobami, które obejmuje sferę upodobań czy poglądów, może spowodować wytworzenie się pomiędzy nimi silnej nici sympatii. Nic nie da tu przymilanie się innym, ponieważ najczęściej w ten sposób nie wzbudzimy wrażenia osoby zasługującej na sympatię, a wręcz przeciwnie.

Autoprezentacja a wykonywanie konkretnych zawodów

Autoprezentacja ma szczególne znaczenie nie tylko w pracy menadżera, czy osoby dbającej w firmie o relacje z klientami i kontrahentami biznesowymi. Są zawody, w których umiejętności poprawnej autoprezentacji determinuje to, czy dana osoba dobrze będzie wykonywała swoje obowiązki zawodowe i będzie wysoką wartością dla całej firmy, czy też nie. Mowa tu o takich zawodach jak asystentki czy sekretarki. Od osób zajmujących te stanowiska, bądź podobne, oczekuje się dobrego przygotowania do zawodu, kompetencji i pracowitości, ale prócz tego powinny być one przyjazne w stosunku do osób, z którymi mają styczność, uczynne, wzbudzające sympatię, a nawet opiekuńcze i zaradne. Dobra sekretarka mająca umiejętności idealnej autoprezentacji będzie skarbem dla każdego prezesa czy kierownika w firmie. To ona w rzeczywistości na początku styka się z klientami i partnerami biznesowymi swojego pracodawcy. Jeśli wywrze na nich pozytywne wrażenie, prawie pewne jest, że zawiązana zostanie cenna relacja z nimi, przekładająca się na ogół na wyższe wyniki finansowe całej firmy.

Jak widać, autoprezentacja i świadome nią posługiwanie się prowadzi do korzystnych efektów, również w sferze biznesu. Jednakże, jak ze wszystkim, nie można przesadzać z kreowaniem pozytywnego wizerunku własnej osoby.