Istota wynagrodzenia w motywacji

Kształtowanie motywacji jest uznane za jedną z głównych funkcji kierowania. Motywacja jest różnie rozumiana, rozbudzana i utrwalana, wiele jest bowiem czynników, które wpływają na ludzi i aktywne oraz świadome kształtowanie środowiska ich życia i pracy. Motywacja odnosi się do przeżyć psychicznych człowieka, od których zależy możliwość i kierunek ludzkiej aktywności. Steruje ona czynnościami tak, aby prowadziły do określonego wyniku, wyznaczonego celu.

Im silniejsza jest motywacja, tym energiczniejszą aktywność przejawia pracownik i tym większą wykazuje uporczywość w dążeniu do pożądanego rezultatu, naturalnie w zależności od tego, jakie stawia sobie cele i ocenia możliwości ich urzeczywistnienia w sytuacji swego działania.

Właściwe zrozumienie motywacji i pokierowanie nią w praktyce (motywowanie) wymaga uwzględnienia w procesie poznawczym czynnej roli człowieka oraz otaczającego go świata rzeczy i symboli. Aktywnością człowieka kierują różne cele, do których on dąży, cele, które są wynikiem cenionych przez niego wartości, jego wiedzy i doświadczenia, posiadanych aspiracji i sposobu myślenia.

Łatwiej wyzwalać motywację wtedy gdy w firmie prowadzone jest sprawne zarządzanie tj. umożliwia ono łączenie celów indywidualnych pracowników z celami firmy. Jeżeli pracownik identyfikuje swoje interesy z interesami firmy, staje się bardziej podatny na różne oddziaływania motywacyjne, zmierzające do optymalnej realizacji jej celów, zwłaszcza gdy ma świadomość wpływu własnej pracy na ich urzeczywistnianie.

Wynagrodzenie pieniężne wciąż znajduje się na czele listy najważniejszych i najskuteczniejszych motywatorów do pracy. Głównym powodem, dla którego ludzie podejmują pracę jest zatem wynagrodzenie. Oczywiście ważne są również i inne czynniki, jednak znaczenie wynagrodzenia pieniężnego oceniane jest jako największe. Dowodzą tego liczne, opisane poniżej badania. Przeprowadzone one były nie tylko w Polsce. Podobne wyniki uzyskano również w USA.
Znaczenie wynagrodzenia finansowego rośnie szczególnie wówczas, gdy jego poziom nie jest wysoki. Polacy są generalnie gorzej opłacani, niż pracownicy krajów zachodnich i dlatego pieniądze są dla nas najważniejsze, gdyż umożliwiają zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb.

Nie ma żadnych wątpliwości, co do tego, że wynagrodzenie jest kluczem do efektywnej pracy zatrudnionych ludzi, a rosnąca rola wynagrodzeń pozafinansowych nie przekreśla znaczenia pieniędzy. Nie istnieje krótka i, prawdziwa w każdej sytuacji, odpowiedź na pytanie: jak motywować? Stwierdzenie, że pieniądze są ważnym czynnikiem zachęcającym ludzi do pracy, może wydawać się zbyt oczywiste.

Plany motywacyjne powinny być stosowane nie tylko jako nagroda za dobrze wykonaną pracę. Powinny także minimalizować tzw. efekty uboczne, na jakie narażony jest pracownik każdej firmy (konflikty między współpracownikami, skargi itp). By wynagrodzenie spełniało funkcję motywacyjną, musi być w taki sam sposób traktowane przez pracodawcę oraz przez samego pracownika. Oznacza to, że zarówno pracodawca, jak i pracownik rozumieją wynagrodzenie jako nagrodę za dobrze wykonaną pracę, jako pozytywny czynnik łączący pracownika z zatrudniającą go organizacją. Wynagrodzenie nie może być traktowane przez kierownictwo firmy jako zło konieczne.

By efektywnie motywować pracowników przy pomocy wynagrodzeń, należy przestrzegać dwóch zasad:

• wynagrodzenie powinno posiadać dużą wartość dla pracownika;
• wysokość wynagrodzenia powinna być zróżnicowana w zależności od wyników pracy.

Sama idea i podstawy teoretyczne tych założeń są proste i oczywiste. Trudniej jest jednak wprowadzić je w życie. By motywowanie poprzez wynagrodzenia było efektywne, powinno być dopasowane do każdego pracownika. Dopasowanie to jednak nie powinno dotyczyć całego pakietu wynagrodzeń. Muszą istnieć również ogólne zasady wynagradzania, stosowane wobec wszystkich pracowników organizacji.