W dzisiejszym świecie dynamiczne uwarunkowania rynkowe zmuszają firmy do tworzenia szerokich zespołów liderów zmian. Ich głównym zadaniem jest analiza stanu obecnego, projektowanie zmian oraz skuteczne kierowanie ich realizacją. Równie istotne jest uczestniczenie w procesach informacyjnych, które towarzyszą wprowadzanym zmianom. Procesy te mają na celu moderowanie wewnętrznych oporów, które nieodłącznie towarzyszą przekształceniom wewnętrznym firm. Kluczowym pytaniem staje się, jak skutecznie budować zespół liderów i jakie warunki należy spełnić, aby zespół ten mógł efektywnie realizować swoje zadania w ramach zarządzania projektami.
Rola Super Lidera
Przede wszystkim w firmie powinien istnieć super lider, który łączy charyzmę i wizjonerstwo z umiejętnością efektywnej pracy zespołowej. Idealnie, gdy takim super liderem jest cały zarząd lub przynajmniej sam prezes. Bez takiej siły sprawczej, proces zarządzania projektami będzie nieefektywny i skazany na niepowodzenie.
Propagowanie Nowoczesnych Wartości
Pierwszym obowiązkiem super lidera w procesie transformacji jest stałe propagowanie cech charakterystycznych dla nowoczesnych firm: efektywności, demokratyzmu, wrażliwości, zdolności do uczenia się oraz mobilności. Ważne jest, aby działania super lidera nie ograniczały się tylko do słów, lecz były jasno dokumentowane i świadczyły o poważnym traktowaniu wizji firmy.
Ryzyko i Zaangażowanie
Głębokie procesy transformacyjne zawsze niosą ze sobą duże ryzyko. Super lider ma za zadanie firmować swą osobą projektowane zmiany, aby pracownicy byli przekonani o jego pełnym zaangażowaniu i determinacji. Jakiekolwiek próby zabezpieczenia się przed niepowodzeniem mogą być odczytane jako nieetyczna manipulacja.
Selekcja Kandydatów do Zespołu Liderów
Kolejnym zadaniem super lidera jest selekcja kandydatów do zespołu liderów. Powinien on wybrać pracowników z obszarów firmy, które będą objęte najgłębszymi zmianami. Kluczowym kryterium selekcji powinien być potencjał rozwojowy kandydatów oraz ich stosunek do projektowanych zmian.
Przygotowanie Zespołu Liderów
Super lider powinien także przygotować wybrany zespół liderów do efektywnego zarządzania projektami i kierowania realizacją zmian. Warto zatem przeprowadzić szkolenia prowadzone przez zewnętrznych trenerów, które obejmują:
- Analizę strategiczną i budowę programu strategicznego,
- Budowanie zespołów, komunikację interpersonalną, przywództwo, negocjacje,
- Kontroling strategiczny i operacyjny,
- Zarządzanie projektami rozwojowymi.
W trakcie tych treningów członkowie zespołu liderów powinni zostać zapoznani z projektowanymi zmianami, ich rolą w tym procesie, zakresem prac oraz formami zaangażowania. Tego typu informacje, przekazane przez super lidera i omówione na początku szkoleń, zwiększają zaangażowanie członków zespołu.
Kreowanie Programu Strategicznego
Kluczowe znaczenie dla procesu kształtowania zespołu liderów ma uspołeczniony proces kreowania programu strategicznego firmy. Zarząd firmy oraz zespół liderów powinni wspólnie pracować nad elementami strategii, od wizji po projekty realizacyjne. W tym procesie warto, aby uczestniczyli trenerzy specjalizujący się w prowadzeniu warsztatów strategicznych, których rola polega na stymulowaniu pracy zespołu oraz bieżącej recenzji proponowanych rozwiązań.
Praca Zespołowa i Dokumentacja Projektów
Zespół strategiczny powinien nie tylko formułować strategię firmy, ale również praktycznie ćwiczyć umiejętności takie jak praca zespołowa, negocjacje, komunikacja interpersonalna. Tekst strategii powinien kończyć się aneksami zawierającymi dokumentację planowanych projektów rozwojowych, które powinny być przygotowane przez oddzielne zespoły kierowane przez uczestników grupy strategicznej. Praca nad projektami pozwala na upowszechnianie nowych zasad pracy zespołowej i przenoszenie wiedzy zdobytej przez zespół strategiczny na nowe zespoły zadaniowe, co poszerza grono liderów.
Wnioski i Praktyki
Proponowany sposób budowania grupy liderów w firmie transformującej się znacząco zwiększa szansę na skuteczną realizację procesów zmiany. Próby kreowania głębokich programów transformacyjnych przez zewnętrznych konsultantów, z mniejszym lub większym udziałem zarządu, zazwyczaj kończą się tylko na opracowaniu dokumentacji, ponieważ brakuje odpowiednio zmotywowanych realizatorów. Przykłady z lat 90-tych, dotyczące projektów reengineeringu, pokazują, że sukces wymagał wykorzystania odpowiednio przygotowanych liderów, którzy nie tylko kreowali projekty zmian, ale także zarządzali ich realizacją.
Cechy Lidera
- Entuzjazm: Liderzy powinni być pełni entuzjazmu. Brak tej cechy może zniechęcać zespół i hamować skuteczne zarządzanie projektami.
- Integralność: Zaufanie do lidera jest kluczowe. Integralność oznacza spójność osobistą oraz przywiązanie do wartości, takich jak dobroć i prawda.
- Twardość: Liderzy są często wymagający i uparci, ale powinni cieszyć się szacunkiem, nie tylko popularnością.
- Uczciwość: Dobry lider traktuje wszystkich jednakowo, bez faworyzowania i z poszanowaniem zasady sprawiedliwości.
- Ciepło: Bycie dobrym liderem wymaga zaangażowania serca i umysłu. Zamiłowanie do pracy i dbałość o ludzi są równie ważne.
- Pokora: Najlepsi liderzy wykazują pokorę, słuchają innych i nie pozwalają, aby arogancja przesłoniła ich działania.
- Wiara w siebie: Wiara we własne możliwości jest ważnym atrybutem lidera, jednak należy unikać jej nadmiaru, który może przerodzić się w arogancję.
Funkcje Przywódcze
Najważniejsze funkcje w zarządzaniu projektami i budowaniu zespołów to:
- Określenie zadania,
- Planowanie,
- Instrukcje,
- Kontrola,
- Ocena,
- Motywacja,
- Organizacja,
- Dawanie przykładu.
Określanie Zadania
Zadanie powinno być:
- Jasne,
- Konkretne,
- Określone w czasie,
- Realne,
- Inspirujące,
- Podlegające ocenie.
Planowanie
Kluczowe jest, w jakim stopniu lider może stworzyć plan samodzielnie, a jak dalece dzielić funkcje planowania z zespołem.
Instruowanie
Wydawanie instrukcji stanowi funkcję przekazywania zadań i planów zespołowi. Wymaga to bezpośredniego kontaktu i umiejętnego przekazania informacji.
Kontrola
Kontrola polega na nadzorowaniu zaangażowania zespołu i dostępnych środków w realizację zadania. Samodyscyplina i samokontrola są kluczowe w efektywnym zarządzaniu projektami.
Ocena
Ocena jest istotną funkcją umysłową i stanowi część procesu myślenia. Ważne jest, aby lider oceniał postępy pracy oraz wkład indywidualny członków zespołu.
Motywowanie
Liderzy powinni motywować zespół poprzez połączenie nagród i kar, stosując podejście „kija i marchewki”.
Organizacja
Organizacja obejmuje porządkowanie i tworzenie spójnej całości, w tym systemów, administrowania czasem i zarządzania czasem.
Dawanie Przykładu
Dawanie przykładu jest podstawowym środkiem przekazywania informacji. Liderzy powinni być wzorem do naśladowania, zarówno w pracy, jak i w zachowaniu.
Najlepsi liderzy rozwijają swoje umiejętności w procesie doświadczenia, a każdy lider musi odkryć swoją unikalną ścieżkę rozwoju, jednocześnie ucząc się i adaptując do zmieniających się warunków.
Comments are closed.