Dlaczego ważna jest wizja?

Człowiek chce kształtować swoje otoczenie i chce kształtować swoją przyszłość. Ludzie mają na ogół wyobrażenie tego, co jest dla nich stanem pożądanym, mają więc wizje przyszłości bliższej i dalszej. Część tych pragnień i wyobrażeń mogą zrealizować sami, ale znaczna ich część ma szanse realizacji tylko poprzez działania zbiorowe.

Nadzieja i wizja mają bardzo wielką siłę motywacyjną i mogą stać się programem, czy planem. Wymagają one jednak powszechnej dyskusji i krytyki. Najgorsze jest „duszenie się beznadziejnością”. Dlatego też prace nad wizją umieszczamy w ciągu zjawisk i odpowiadających im kategorii: nadzieja – wizja – plan.

Naturalnie potrzebujecie kadry kierowniczej, która jest zdolna do tworzenia wizji i która jest gotowa do poszukiwania woich własnych zadań. Dobra wizja musi charakteryzować się dwoma parametrami: sensem i wyzwaniem. ens jest to coś, do czego dążymy (do czego się zbliżamy). Wyzwanie tawia dość jasne cele, idzie tu o sprawy doczesne, czasowe i osiągalne. Jeśli któregoś parametru brakuje, to wizja posiada tylko połowę energii lub jeszcze mniej.

Z jednej strony, słowo: wizja stało się nadużywanym zwrotem w niemal każdej polskiej organizacji. Z drugiej strony aspekt wizji wydaje się być nadal nieuporządkowanym obszarem zarządzania strategicznego. Z jednej strony, slogan za którym, w większości przypadków, nie idą ani dobrze sformułowane strategie, ani tym bardziej skuteczne strategiczne działania. Z drugiej strony, słowa budzące kontrowersje, tak wśród praktyków jak i teoretyków zarządzania, a ilość definicji tych pojęć z pewnością nie ułatwia odnalezienia się w tym gąszczu.

Jednak dzisiaj każdy szanujący się menedżer bez wahania powie, że określenie sensu i celu istnienia organizacji jest pierwszym krokiem do stworzenia jej strategii firmy. Może zatem warto raz jeszcze przemyśleć rolę wizji w organizacji.

Etap tworzenia wizji jest podobny do wyobrażania sobie idealnej, wymarzonej sytuacji, polega na fantazjowaniu, budowaniu marzenia o lepszym jutrze. Nie obowiązują tu żadne ograniczenia, każdy ma prawo i jest wręcz zachęcany do tego, by puścić wodze fantazji. Nie prowadzi się w tym etapie żadnych dyskusji, nie ma miejsca na krytykę, a kryterium sukcesu jest jak najdłuższa lista pomysłów i jak najszerszy udział w wielu osób.

Twórczy, wizjonerski element jest nieodzowną składową wszystkich śmiałych projektów. Wizja jest niezbędna, abyśmy znajdowali w sobie odwagę i determinację konieczną do zmian, by nam się chciało ruszyć w drogę nieprzetartym szlakiem, nawigując na gwiazdę świecącą gdzieś na firmamencie naszego umysłu.

Wizja jest opisem wizerunku przedsiębiorstwa w odległej przyszłości, przy optymistycznym założeniu wystąpienia korzystnych uwarunkowań. Jest to, często idealna, koncepcja organizacji w przyszłości. To aspiracje i marzenia właściciela, zarządu o jej przyszłym kształcie, wielkości i sukcesach. I to, że jest to najczęściej idealne marzenie to bardzo dobrze, bo właśnie marzenia, cele na pierwszy rzut oka nierealne inspirują nas do działania. Motywują do podejmowania wyzwań. Nie należy oczywiście przesadzać, gdyż zbyt wysoko zawieszona poprzeczka może onieśmielać i demotywować pracowników.

Poniższe punkty mogą stanowić elementy deklaracji wizji.

– jakie jest największe nasze marzenie
– jaka jest nasza wizja przyszłości
– dokąd zamierzamy dotrzeć
– jakie są nasze długookresowe cele
– jakie zmiany czekają nas w przyszłości
– co ma decydujące znaczenie dla naszego sukcesu
– kim chcemy być i co jest najważniejsze w naszej postawie

Nie ma obowiązku wykorzystania wszystkich powyższych punktów, należy się skupić na tych, które naszym zdaniem najlepiej pokażą „wymarzoną” przyszłość naszej firmy. Dobrze sformułowana wizja powinna ułatwiać ocenę relacji pomiędzy określonymi celami strategicznymi firmy, a jej aktualnym, ale i przyszłym (planowanym) potencjałem. Inaczej mówiąc, pomaga ocenić, czy firma ma lub będzie miała w niedługim czasie, wystarczające możliwości, aby tą wizję realizować.

Wizja, określając jasno kierunki działań firmy i nadając im sens, stanowi źródło motywacji pracowników i pozwala zaangażować ich w realizację celów firmy. Dzięki temu oraz dzięki umiejętnemu połączeniu działań strategicznych, wynikających z wizji, z kulturą organizacyjną powstają również wspólne wartości i standardy postępowania dla wszystkich pracowników.

Wizja powinna być skierowana do jak największej liczby interesariuszy firmy, czyli wszystkich, którzy mają i mogą mieć styczność z firmą i jej produktami, czy usługami – klienci, kontrahenci, partnerzy, akcjonariusze, pracownicy, czy społeczność lokalna. Aby zwiększyć szanse na to, aby Wizja były zrozumiała dla wszystkich, powinny one spełniać kilka istotnych kryteriów. Powinny być:

– proste i konkretne
– łatwe do zdefiniowania i do zakomunikowania
– realne, prawdziwe i żywe
– sformułowane w sposób pozytywny
– dostosowane do danej organizacji
– ambitne, motywujące

Dobrze sformułowana treść wizji ukazuje generalny kierunek działania firmy oraz ułatwia zarządowi, menedżerom i pracownikom identyfikację kluczowych czynników sukcesu, tworzących przewagę konkurencyjną firmy na rynku w dłuższej perspektywie. Ułatwia koncentrację uwagi na opracowywaniu i wprowadzaniu w życie strategii i planów długo- i krótkoterminowych.

Posiadanie wizji pomaga w bardziej efektywnym działaniu całej organizacji i pozwala redukować zbędne działania. Wspólny tok myślenia o przyszłości firmy, jednolite podejście wszystkich pracowników do sposobów działania oraz koncentracja ich wysiłków na realizacji wizji, daje w rezultacie efekt synergii.

Głównym celem wizji, niezależnie od struktury zawartości i długości tekstu jest zjednoczenie wszystkich pracowników na drodze do realizacji wspólnego celu przedsiębiorstwa i inspirowanie ich do ponadprzeciętnego zaangażowania się w sukces swojej firmy.