Plusy i minusy pracy zdalnej

Praca zdalna, czyli praca poza miejscem pracy, wykonywana na ogół z wykorzystaniem nowoczesnych technologii komputerowych, jest w chwili obecnej bardzo popularna, przede wszystkim wśród młodych ludzi. Jest ona też nazywana telepracą. Najczęściej na taką formę zatrudnienia i co za tym idzie, także zarabiania, decydują się kobiety, które niedawno urodziły dziecko. Nie chcąc opuszczać swojej pociechy i nie mogąc zrezygnować z wykonywania pracy zawodowej, decydują się one na kompromis, a więc na pracę w trybie zdalnym. Najbardziej zauważalna tendencja pracowania w takiej formie młodych matek istnieje na amerykańskim rynku pracy. Mniej więcej już co trzeci pracownik biurowy porzuca pracę stacjonarną, na rzecz pracy zdalnej. W Polsce taki tryb pracy nie jest jeszcze tak popularny, aczkolwiek wkrótce może się to zmienić, zwłaszcza, że sukcesywnie zaczyna wzrastać zainteresowanie zadaniowego systemu pracy i zdalnego zarządzania projektami, z możliwością wykonywania pracy zawodowej.

Czym jest praca w trybie zdalnym?

Definicję pracy zdalnej, czy jak kto woli – telepracy można odnaleźć w Ustawie z dnia 24 sierpnia 2007 roku o zmianie ustawy Kodeks Pracy. Ustawa ta weszła w życie z dniem 16 października 2007 roku. Odwołując się do przepisów ustawy, można powiedzieć, że telepraca jest pracą wykonywaną w trybie regularnym, poza zakładem pracy, z wykorzystaniem określonych środków komunikacji elektronicznej, przede wszystkim Internet. Nie jest to jedyna ustawa, która określa w pewien sposób pracę zdalną. W ustawie z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną, można przeczytać, że środkami komunikacji elektronicznej są wszelkie rozwiązania techniczne, obejmujące m.in. urządzenia teleinformatyczne i współpracujące narzędzia programowe, które umożliwiają indywidualne komunikowanie się na odległość z wykorzystaniem transmisji danych pomiędzy systemami teleinformatycznym, a w szczególności pocztą elektroniczną.

Telepracę, czy też pracę zdalną należy postrzegać jako pracę regularną. Dodatkowo, może ona dotyczyć wyłącznie pracowników, pozostających ze swoim pracodawcą w stosunku umowy o pracę. Nie można więc powiedzieć, że wykonuje się pracę zdalną na zlecenie. Samozatrudnieni również nie wykonują telepracy. Kim zatem jest telepracownik? Otóż, jest to osoba, która w ramach zawartego z pracodawcą stosunku pracy wykonuje swoje obowiązki zawodowe we własnym domu, poza miejscem pracy i przekazuje pracodawcy wyniki swojej pracy, korzystając w tym celu ze środków komunikacji elektronicznej. Wiele osób które pracują w trybie zdalnym jest faktycznie użytkownikami naszego własnego systemu TaskBeat – programu do zarządzania zadaniami, który doskonale sprawdza się w przypadku gdy jego użytkownicy znajdują się poza macierzystym biurem firmy dla której pracują.

Dlaczego praca zdalna?

Należy powiedzieć, że istnieje bardzo wiele powodów, dla której ludzie decydują się na pracę w trybie zdalnym. Inne motywacje mają w tym zakresie kobiety, a nieco inne mężczyźni. Zacznijmy najpierw od omówienia powodów wyboru pracy zdalnej wśród kobiet.

Otóż, jeśli kobieta pracuje w trybie zdalnym, to prawie pewne jest to, że jest ona młodą matką. Większość kobiet ani myśli rozstawać się ze swoimi dziećmi po zakończeniu 5-miesięcznego urlopu macierzyńskiego, a nawet 3 –letniego urlopu wychowawczego. Wolą połączyć możliwość wykonywania pracy zarobkowej z opieką nad dziećmi, choć nie jest to bynajmniej prosta sprawa. Trzeba być bardzo zorganizowanym i wykazywać się samodyscypliną, aby praca zdalna i życie rodzinne było koegzystowały ze sobą bez żadnych, większych zgrzytów.

Zdalna praca daje możliwość połączenia wykonywania obowiązków zawodowych i rodzinnych. Inna sprawa jest taka, że kobiety po zakończeniu urlopu macierzyńskiego napotykają ze strony pracodawców na problemy z powrotem do pracy. Pracodawca ani myśli stworzyć dla swojej pracownicy warunków, jakie pozwalałyby młodej matce na pogodzenie pracy z macierzyństwem. Taka dyskryminacja choć piętnowana społecznie, cały czas ma miejsce. Wiele kobiet trafia po urlopie macierzyńskim na niższe stanowiska pracy, albo też ma mocno ograniczone kompetencje, a co za tym idzie – także pensję. Chcąc uniknąć tego typu nieprzyjemności, pracownice zgadzają się na pracę zdalną. Dzięki temu pracodawcy nie muszą zmieniać trybu pracy w firmie, a nadal część zadań jest wykonywanych przez wykwalifikowanych pracowników.

Macierzyństwo to nie jedyny powodów wyboru pracy zdalnej. Bywa, że kobieta po prostu kocha swoją pracę i spełnia się w niej. Motywuje to do przejścia na tryb pracy zdalnej, ponieważ dzięki temu może w wybranym wymiarze godzin oddawać się swojej pasji. W takim przypadku praca zdalna jest indywidualnym wyborem kobiety. Podobną motywację mają mężczyźni decydujący się na tryb pracy zdalnej.

Minusy pracy zdalnej

Praca zdalna ma swe blaski i cienie. Na „pierwszy ogień” w niniejszym artykule damy minusy, jakie związane są nierozerwalnie z wykonywaniem pracy zdalnej. Wady telepracy można przedstawić w następujący sposób:

– Praca poza pewnym systemem społecznym – pracownicy zdalni nie mają bezpośredniego kontaktu z przełożonymi, ani ze współpracownikami. Po pewnym czasie mogą się oni czuć wyobcowani. Alienacja tego typu wpływać może negatywnie na rezultaty wykonywania pracy zdalnej. Pracownik może poczuć się nawet więźniem we własnym domu. Może też odczuwać dojmujący brak nieformalnych kontaktów towarzyskich ze współpracownikami, tj. przerw na kawę, czy rozmów podczas posiłków. Aby zniwelować ten minus pracy zdalnej pracownik musi jak najczęściej spotykać się z własnymi znajomymi, a podczas wizyt w miejscu pracy – poświęcać czas na nieformalne rozmowy. Co ciekawe, praca zdalna jako że nie wymaga odpowiedniej prezencji od pracownika, może powodować zaniedbanie. Człowiek przestaje się ubierać, tylko cały dzień spędza w piżamie lub w szlafroku, pracując przy monitorze komputera.

– Potrzeba odpowiedniej organizacji pracy – brak nadzoru nad swoją pracą dla jednych może być zaletą, a dla innych, mniej zorganizowanych osób – prawdziwą wadą. Czasem brak odpowiedniej kontroli i pokierowania działań powoduje, że obniża się wydajność pracownika. Telepraca wymaga samodzielnego dopingowania się do bardziej wytężonej, a co za tym idzie – także bardziej efektywnej pracy. Istnieje wyraźna potrzeba organizowania pracy z dużą samodzielnością, odpowiedzialnością i konsekwencją.

– Konieczność efektywnego zarządzania czasem – jeśli pracownik zdalny nie potrafi dobrze zarządzać swoim czasem może się okazać, że zamiast 6 czy 8 godzin, pracuje 12-14 godzin. Praca zdalna ma to do siebie, że może być rozciągnięta nawet na cały dzień i kawałek nocy. Trzeba posiadać dużo samodyscypliny, aby wykonywać ją w określonych godzinach.

– Kłopoty z oddzieleniem życia rodzinnego od pracy – przy biegających po domu dzieciach, przypalającym się obiedzie, czy hałasującym sąsiedzie, trudno jest się skupić na wykonywaniu obowiązków zawodowych. Wiele osób uważa, że skoro pracuje się w domu, to można wykonywać przy okazji wszystkie obowiązki domowe, a przecież powinno istnieć wyraźne rozgraniczenie pracy i życia rodzinnego. Ważne jest przekonanie, że w wyznaczonych godzinach pomimo, że fizycznie siedzimy w domu, to jednak jesteśmy w pracy i nie powinien nas nikt zaprzątać innymi zadaniami do wykonania.

Plusy pracy zdalnej

Z racji tego, że coraz więcej osób decyduje się na wykonywanie pracy zdalnej można wnioskować, że dla nich nad minusami, przeważają plusy takiego sposobu na zarabianie pieniędzy. Do plusów pracy zdalnej można zaliczyć m.in.:

– Wygodę wykonywania pracy – praca wykonywana w trybie zdalnym jest wygodna, z uwagi na domowe, komfortowe zwykle warunki, w których można pracować. Dodatkowo, pracę można wykonywać siedząc w ulubionym fotelu i słuchając ulubionej muzyki. Nie ma znaczenia, jak ubierzemy się do pracy, kobiety nie muszą wykonywać codziennego makijażu i misternej fryzury, a mężczyźni golić się. Nie jest się też pod ciągłą obserwacją szefa, co oznacza, że jeśli mamy ochotę porozmawiać ze znajomym, czy pobawić się z psem, możemy to bez większych przeszkód zrobić. Telepraca daje możliwość zatrudnienia nawet w innym mieście, województwie, a niekiedy nawet w innym państwie, jako że wcale nie trzeba być fizycznie obecnym w miejscu pracy. Telepraca jest też jednym z najlepszych sposobów na zarobek dla niepełnosprawnych, którzy nie muszą pokonywać codziennie barier w przestrzeni miejskiej, aby dotrzeć do pracy.

– Możliwość połączenia pracy z innymi obowiązkami – jeśli potrafimy dobrze zarządzać własnym czasem, możemy połączyć obowiązki służbowe ze sprawami domowymi, np. opieką nad małym dzieckiem.

– Brak konieczności dojazdów do pracy – zaoszczędza się w ten sposób czas, który tracilibyśmy w czasie dojazdu do pracy i z pracy. Dodatkowo, nie tracimy pieniędzy na benzynę czy na zakup biletów na transport miejski.

– Brak bezpośredniego nadzoru – dla wielu ludzi taka opcja jest bardzo ważna, ponieważ ma się komfort psychiczny. Nikt na nas nie nakrzyczy, ani nie będzie nam robił wyrzutów, chyba że przez telefon lub pocztę elektroniczną.

– Możliwość ustalenia indywidualnych godzin pracy – można zaczynać pracę wcześniej, na przykład o 5 czy 6 rano i skończyć ją o 13, kiedy wiele osób dopiero zaczyna wykonywanie obowiązków zawodowych. W normalnych warunkach zakładu pracy byłoby to raczej niemożliwe. Z drugiej strony, jeśli mamy ochotę pracować wieczorami, to na ogół możemy to zrobić, a przedpołudnie i południe poświęcić na obowiązki domowe, opiekę i zabawę z dziećmi czy też na własne przyjemności.

Praca w trybie zdalnym ma zarówno wady, jak i oczywiste zalety. To już od indywidualnych preferencji, zdolności i wymagań danych osób zależy, czy będzie to dobry sposób na wykonywanie obowiązków zawodowych, czy też nie. Przed rozpoczęciem pracy zdalnej należy przekalkulować sobie, czy nam się ona opłaca, czy też nie. Kompromisem może być praca naprzemienna, np. 3 dni telepracy i 2 dni pracy stacjonarnej, w biurze. Trzeba też wziąć pod uwagę to, czy nasze obowiązki zawodowe w ogóle mogą być wykonywane zdalnie. Nie w każdym przypadku będzie to możliwe, choć przy pracy biurowej nie powinno być z tym zbyt dużego problemu. Przy telepracy najważniejsza jest samodyscyplina i odpowiedzialność, a także dobra organizacja pracy i czasu. Dzięki temu będziemy pracować efektywnie i mieć czas na prowadzenie normalnego życia rodzinnego.